Category Archives: فایل های رشته مدیریت

پایان نامه ارشد :

تا به حال هیچ فرآیند تولیدی اختراع و انجام نشده است، که به کار انسانی نیازمند نباشد. بنابر این هیچ تولیدی بدون مشارکت انسان صورت نمی گیرد. نقش منابع انسانی از کار بدنی به پیشرفته ترین مرحله رسیده است، یعنی انسان بیشتر فکر کند و ماشین کار کند.

صنعت ساخت و ساز شهری در ایران یکی از بخش های صنعت ساخت محسوب می شود که در دهه های اخیر رشد بسیار چشمگیری داشته است، که این رشد در سال های پس از انقلاب بیشتر خود را نشان داده است. این روند نشان می دهد که متخصصان و مهندسین کشورمان به پیشرفت های قابل توجهی در این صنعت دست یافته اند و کارفرمایان، مهندسین مشاور و نیز پیمانکاران توانسته اند به تجربیات خوبی در این زمینه دست پیدا کنند.

گرچه گفته می شود هر پروژه ساخت و سازی دارای ویژگی های منحصر به فردی از نظر موقعیت محلی، طراحی و اجرا می باشد، اما بسیاری از عوامل موثر بر بهره وری ساخت در همه
پروژه ها یکسان است، که البته ممکن است میزان تاثیر آنها در هر پروژه ای متفاوت باشد. بنابراین نکته ای که نباید از آن غافل شد استفاده از تجربیات گذشته در پروژه های آتی است.

پایان نامه بهره وری منابع انسانی در فاز اجرایی چرخه حیات پروژه های ساخت و ساز شهری

در این تحقیق با موضوع ” بهره وری منابع انسانی در فاز اجرایی چرخه حیات پروژه های ساخت و ساز شهری” ، همان طور که از عنوان تحقیق نیز مشخص است، فقط عامل منابع انسانی مورد بررسی قرار گرفته است تا براساس تجربیات پروژه های گذشته فاکتورهای موثر بر این عامل در بهره وری ساخت و ساز شهری شناسائی، طبقه بندی و اولویت دهی شده و با در نظر گرفتن راهکارهایی برای کاهش اثرات منفی این فاکتورها قدمی در جهت بهبود بهره وری در صنعت ساخت و ساز شهری و در نتیجه رشد این صنعت در کشور در برداشته شود.

  • بیان مسأله

در اهمیت منابع انسانی همین بس که گفته اند:” امروزه سرمایه اصلی پروژه های عمرانی منابع انسانی است.” برای دست یابی به اهداف پروژه و رسیدن به بهره وری معقول در پروژه ها لازم است که عوامل بهره ور در منابع انسانی شناسایی و مورد تحلیل و بررسی قرار گیرند. از آنجا که بررسی عملکرد و یافتن عوامل موثر بر بهره وری در پروژه ها امری مهم و ضروری است، پس بهتر است این وظیفه بر عهده مدیران عمرانی که همان مدیران پروژه هستند، قرار گیرد.

در این تحقیق به بررسی عوامل تاثیر گذار بر بهره وری منابع انسانی در صنعت ساخت و ساز شهری پرداخته می شود. با توجه به اهمیتی که منابع در پروژه های عمرانی دارند، منابع انسانی نسبت به سایر منابع همچون زمان، هزینه، مواد و مصالح کمتر مورد بررسی قرار گرفته است و یا اگر بررسی شده با سرعت و به صورت مختصر بوده است. در مورد صنعت ساخت نیز، اهمیت منابع انسانی کمتر از سایر صنایع نمی باشد.

از آنجایی که کشور ایران جزء کشورهای در حال توسعه است و نیروی کار فراوان هم در آن وجود دارد، پس لازم است که تامل بیشتری بر حوزه مدیریت منابع انسانی انجام شود. اثرات مثبت و منفی که منابع انسانی بر سایر منابع و بهره وری پروژه می گذارد در موقعیت پروژه نقش مهمی دارد، که اغلب از دید مسئولین و مدیران پروژه ها نادیده گرفته می شود .

در این راستا با ایجاد ارتباطی بین رشته های مدیریت و عمران علم جدیدی حاصل شده است که مهندسی مدیریت ساخت نامیده می شود، که یکی از محدوده های وظایف این مدیریت، مدیریت منابع انسانی در پروژه های عمرانی است.

  • اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

در دنیای پر رقابت امروز بهره وری یکی از مولفه های اساسی و مهم برای تضمین موفقیت و سودآوری یک صنعت یا یک پروژه می باشد. بهره وری را می توان مستقیماً به میزان کاهش هزینه و یا افزایش سود آوری نسبت داد. از آنجا که همه پروژه ها ضمن حفظ کیفیت، کاهش هزینه ها و زمان اجرا مورد نظر می باشد، لذا با بهبود بهره وری می توان میزان سود آوری پروژه را تضمین کرد. علی رغم اهمیت بهره وری در پروژه ها، مفهوم آن با توجه به جهانی شدن و رقابت های فشرده در دهه های اخیر بیشتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. این در حالی است که ما سود پروژه های خود را از تکنیک های اثبات شده مدیریت انتظار داریم.  (Neumann et al 2003)

اما کارفرمایان، مهندسین مشاور و پیمانکاران به طور مناسب و کاملاً سیستماتیک با بهره وری آشنایی نداشته و از تاثیر آن بر پروژه ارزیابی درستی ندارند.

از آنجا که بهبود بهره وری مساوی سود بیشتر می باشد (Honna & Heal  ۱۹۹۴,۲۱) . پس حتی با اندک بهبودی که بهره وری در صنعت ساخت و ساز شهری ایجاد می کند، می توان صرفه جویی قابل توجهی در هزینه و زمان رغم زد که این مسئله اهمیت تحقیق را می افزاید.

ذکر این مسئله هم قابل تامل است که کشور ایران در خط زلزله هیمالیا قرار دارد وگسل های فراوانی در اکثر نقاط کشور وجود دارد و بیش از ۱۳۰ زلزله در کشور در قرن گذشته با قدرت بالا به وقوع پیوسته است و حدود ۲۵ زلزله بزرگ که بیش از ۲۰۰,۰۰۰ کشته برجا گذاشته و بسیاری از
شهر ها و هزاران روستا را ویران کرده است و زیان های اقتصادی زیادی نیز در بر داشته است. دلیل این همه ویرانی آسیب پذیری بناها بوده است. Tabassi  ۲۰۰۸))

عوامل متعددی می توان برای علت ویرانی این بناها بیان کرد، از جمله طراحی ضعیف و یا استاندارد نبودن مصالح، ولی می توان به جرات می توان گفت، که بسیاری از این بناها، هم طراحی دقیق و مناسبی داشته اند و هم مصالح استانداردی در آنها به کار رفته بود. پس با این توصیفات می توان علت جدیدی برای این ویرانی ها بیان کرد به عنوان “کیفیت پایین در نظارت و اجرای ضعیف ساخت و سازها ” که عامل اصلی آن منابع انسانی است.

بهره وری یکی از موضوعات بسیار مهم در پروژه های ساخت بوده و ضامن کاهش هزینه ها و استفاده مطلوب از منابع موجود است. همچنان که برنامه ریزی های قبل از شروع پروژه تأثیر قابل توجهی بر روی عملکرد پروژه ها دارد، بهبود بهره وری نیز می تواند تا ۳۰% در هزینه پروژه تأثیر گذارد.( Jiukun Dai  ۲۰۰۹,۱۳۵)

  • اهداف تحقیق

هدف از این تحقیق نگاهی جامع (شناسایی و رتبه بندی) کلیه عوامل موثر بر بهره وری در صنعت ساخت و ساز شهری است. بهبود بهره وری در ساخت و سازها منجربه افزایش کارایی و بازدهی در پروژه ها و همچنین کسب منافع قابل توجهی از نظر زمانی و مالی خواهد شد. با انجام این تحقیق امید است تا گامی در جهت توسعه و بهبود صنعت ساخت و ساز شهری برداشته شود تا شاهد بالا رفتن کیفیت بناها در برابر زلزله و سایر بلاهای طبیعی باشیم.

از این رو می توان اهداف این تحقیق را تفکیک کرد :

  • بررسی میزان آگاهی مدیران پروژه ها، پیمانکاران ،کارفرمایان و مشاوران فعال، در زمینه
    بهره وری منابع انسانی.
  • تحلیل عوامل در ایجاد افزایش بهره وری منابع انسانی.
  • دستیابی و استخراج فهرستی از متداول ترین معیارهای بهره وری منابع انسانی.
  • تعیین کلیدی ترین و مهمترین عوامل موثر در بهره وری منابع انسانی.
  • بررسی عوامل بر اساس یک رویکرد نوین(فاز اجرایی چرخه حیات پروژه).
  • دسته بندی عوامل بر اساس استاندارد ۱PMBOK 2012 در قالب دسته بندی ۴ گانه.
  • ارائه مدل ۲N.HR جهت مقایسه عدد بهره وری منابع انسانی در شرکت های پیمانکاری.
  • ارائه مدل ۳P.Sجهت مقایسه وضعیت بهره وری منابع انسانی درشرکت های پیمانکاری.
    • جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق

در مطالعات قبلی در این زمینه، بیشتر به شناسایی عوامل پرداخته شده است و کمتر به میزان تاثیر این عوامل بر پروژه پرداخته شده است و یا حتی می توان گفت که فقط به تحلیل موارد بسنده کرده اند.

تا به حال بهره وری منابع انسانی در قالب و یا با رویکردی تحت عنوان فاز اجرایی چرخه حیات بر اساس دسته بندی ۴ گانه در استاندارد PMBOK 2012، برای پروژه ها مورد تحلیل و بررسی قرار نگرفته است. پس بر اساس این رویکرد نوین می توان بهره وری منابع انسانی را شناسایی و مورد تحلیل
قرار داد.

در پایان هم بر اساس خروجی ها و نتایج حاصل از این رویکرد نوین می توان عوامل شناسایی شده را در قالب مدل های مذکور ارائه کرد.

  • Project Management Body Of Knowledge
  • productivity Numbers human resources
  • human resources productivity Status

 

  • سؤالات تحقیق

  • بهره وری چیست ؟
  • بهره وری چه اهمیتی در پیشرفت پروژه دارد ؟
  • اولویت بندی این معیارها را چگونه تعیین و بررسی می کنند؟
  • مدیران پروژه ها بخشی را به عنوان مدیریت منابع انسانی در پروژه خود دارند؟
    • فرضیه‏های تحقیق

از میان منابع مختلفی که بر بهره وری در صنعت ساخت و ساز شهری موثر است، با توجه به اهمیت بالا و محدودیت های زمانی و حجمی تحقیق، فقط به مطالعه بهره وری منابع انسانی پرداخته شده است.

  • بررسی میزان تاثیر هر یک از عوامل موثر در بهره وری منابع انسانی.
  • تفاوت انتخاب عوامل و میزان تاثیر هر یک از آنها از دیدگاه کارفرما، مشاور و پیمانکار.

بر اساس مطالعاتی که در گذشته انجام گرفته است عوامل بسیاری بر بهره وری تاثیر گذار هستند و رویکردهای مختلفی برای طبقه بندی این عوامل وجود دارد. بر طبق یکی از این روش ها، عوامل موثر بهره وری ساخت به سه گروه زیر طبقه بندی می شوند  (Adrian 1987):

  • عوامل مختص به خود صنعت مانند دولتی بودن کارفرما و ضعف قوانین و مقررات پیمان که بعضاً به عنوان عوامل خارجی نیز به شمار می آیند.
  • عوامل وابسته به منابع انسانی و ماشین آلات مانند انگیزه، مهارت و آموزش منابع انسانی و خرابی ماشین آلات.
  • عوامل موثر به مدیریت مانند ضعف در طراحی و نظارت بر اجرا.
    • محدودیت های تحقیق

مهم ترین محدودیت های تحقیق در زمینه عوامل موثر بر بهره وری در صنعت ساخت و ساز شهری، در زمینه مطالعات گذشته که به صورت کتابخانه ای صورت گرفت. متاسفانه تحقیقات بسیار کمی انجام شده بود و حتی به جرأت می توان گفت که اندک تحقیقات انجام شده به صورت ناقص بوده است. تحقیقاتی هم که بر روی سایر صنایع ساخت صورت گرفته عوامل و حتی دسته بندی عوامل هم اکثراً به صورت کاملاٌ بی نظم بررسی شده است.

از عوامل دیگری هم که می توان به طور خلاصه اشاره کرد عبارتند از:

    پایان نامه ها

  • محدودیت های سوابق مطالعاتی و پژوهشی مدون و در دسترس داخلی.
  • محدودیت کسب اطلاعات از شرکت های حرفه ای خارجی.
  • بی میلی و حتی مخالفت مدیران و مسئولین پروژه ها با ارائه اطلاعات و محرمانه پنداری عوامل.
  • عدم تحویل به موقع پرسشنامه ها از طرف مسئولین.
    • بهره وران تحقیق
  • کارفرمایان
  • مشاوران
  • پیمانکاران
  • مدیران پروژه ها
  • سرپرستان کارگاه
  • شهرداریها.
    • تعریف واژه‏ها

در این قسمت برخی از واژه هایی که دارای کاربرد بیشتری در این تحقیق هستند توضیح داده
می شود:

  • بهره وری

بهره وری یکی از مفاهیم اقتصاد و مدیریت است، که در یک تعریف ساده، به میزان خروجی به ازای هر واحد از ورودی اطلاق می شود.(S.cottrel  ۲۰۰۶,۱۳۲)

  • پروژه

پروژه یک تلاش موقتی است که در راستای ایجاد یک محصول، خدمت یا نتیجه منحصر به فرد انجام شود. طبیعت موقتی پروژه ها بیانگر یک پایان و شروع مشخص است. پایان، زمانی حاصل
می شود که اهداف پروژه به دست آمده باشند یا اینکه پروژه به علت آنکه اهدافش نباید یا نمی توانند برآورد شوند، فسخ می گردد و یا اینکه نیازی به حیات بیشتر پروژه، احساس نشود. موقتی بودن، لزوماً به معنای کوتاه بودن دوره زمانی نیست.

 

 

  • مدیریت پروژه

مدیریت پروژه کاربرد دانش، مهارت ها، ابزار ها و تکنیک های مرتبط با فعالیت های پروژه در راستای تامین الزامات پروژه است.

  • منابع انسانی

منابع انسانی مد نظر در این تحقیق که زیر نظر مدیر پروژه در پروژه های صنعت ساخت و ساز شهری مشغول به کار هستند شامل :

  • رئیس کارگاه
  • مدیران و معاونین میانی
  • مهندسین کارگاه و تکنسین ها
  • کارمندان غیر فنی
  • کارگران فنی ساده
  • پیمانکاران جزء
  • و غیره.
    • مدیریت منابع انسانی پروژه

مدیریت منابع انسانی پروژه، شامل سازماندهی، مدیریت و رهبری تیم پروژه می باشد. تیم پروژه متشکل از افرادی است که نقش ها و مسئولیت ها، برای تکمیل پروژه، به آنها تخصیص داده شده است.

منابع پایان نامه و مقاله در مورد زیرساخت توسعه یافته فناوری اطلاعات در مدارس هوشمند

۲-۲-۲۰ ) زیرساخت توسعه یافته فناوری اطلاعات در مدارس هوشمند

مدارس هوشمند به مدارسی اطلاق می گردد که رایانه برای کلیه دانش آموزان فراهم باشد و این رایانه ها به کمک شبکه مرکزی به یکدیگر متصل شده باشند. علاوه بر شبکه، رایانه ها باید متصل به شبکه بین المللی اینترنت نیز بوده تا امکان دسترسی دانش آموزان به مطالب جدید فراهم گردد. در مدارس هوشمند از آخرین فناوری های روز در زمینه آموزش دانش آموزان و مدیریت مدرسه بهره گیری شده است و کلاس های درس مجهز به امکاناتی نظیر دوربین، نمایشگرهای تلویزیونی، ویدئو پروجکشن، وایت برد الکترونیکی و دیگر ابزارهای کمک آموزشی می باشند. در مدارس هوشمند فضای خاصی به عنوان آزمایشگاه رایانه درنظر گرفته شده و دانش آموزان می توانند علاوه بر اوقات درسی، زمان های فراغت خود را نیز در این مکان به جستجوی مطالب علمی بپردازند . در مدارس هوشمند شبکه بی سیم توسعه پیدا کرده و دانش آموزان می توانند از این طریق و به کمک یک عدد رایانه قابل حمل (لپ تاپ) یا تلفن همراه از امکانات نرم افزاری مدرسه و شبکه اینترنت استفاده نمایند . بنابراین مدارس هوشمند به مدارسی اطلاق می گردد که زیرساخت های لازم برای توسعه فناوری اطلاعات در مدرسه را به اندازه کافی و مناسب توسعه داده باشند و زمینه استفاده از این تجهیزات و امکانات برای کلیه دانش آموزان و معلمان در کلیه مقاطع تحصیلی فراهم شده باشد و کارشناسان و مدیران مدرسه نیز بتوانند به کمک این زیرساخت ها، مدرسه را بهتر اداره کنند.

مولفه های اصلی این رکن از مدل عبارتند از:

  • وجود تعداد کافی رایانه برای دانش آموزان
  • وجود تعداد کافی تجهیزات جانبی در مدرسه
  • اسقرار شبکه محلی در مدرسه
  • وجود تعداد مورد نیاز پروژکتور برای هر کلاس
  • وجود سایت رایانه ای مناسب در مدرسه
  • دسترسی به اینترنت با پهنای باند مناسب
  • وجود پست الکترونیک برای معلمان و دانش آموزان
  • وجود سرور مناسب در مدرسه
  • مناسب بودن مکانیزم های امنیت اطلاعات در مدرسه
  • وجود امکانات تهویه و خنک کننده مناسب سایت
  • وجود نرم افزار آنتی ویروس مناسب
  • استقرار سیستم مدیریت کاربران در مدرسه
  • میز و صندلی های استاندارد رایانه ( نقشه راه مدارس هوشمند ، ۱۳۸۸ : ۲۰ و ۲۱ )

پایان نامه تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

 

۲-۲-۲۱ ) ساختار اجرایی مدارس هوشمند

در مدارس هوشمند، مدیر مدرسه، معلمین، دانش آموزان و اولیای دانش آموزان باید مهارت های جدیدی را فرا گرفته و نقش های جدیدی را ایفا نمایند. در این جا وظایف و مسئولیت هر یک از افراد مرتبط با مدرسه هوشمند بیان شده است.

 

۲-۲-۲۱-۱ ) شرح وظایف مدیر مدرسه هوشمند

  • هدف گذاری و برنامه ریزی برای هوشمندسازی مدرسه .
  • تعیین امکانات و تجهیزات مورد نیاز مدرسه برای هوشمند شدن .
  • هماهنگی و تعامل با منطقه برای پیشبرد امور مدرسه هوشمند .
  • ارتباط مستمر با کارشناس فناوری اطلاعات منطقه و کارشناسان و مدیران مدرسه هوشمند سازمان برای اطلاع از برنامه های سازمان در حوزه هوشمندسازی مدارس .
  • رایزنی برای تجهیز مدرسه به امکانات و تجهیزات مورد نیاز از منابع مختلف .
  • تشویق معلمین مدرسه به مشارکت فعال در هوشمندسازی مدرسه .
  • تشویق دانش آموزان و اولیاء برای حضور فعال و پیگیری امور مدرسه هوشمند .
  • شناسایی مشکلات موجود در مسیر هوشمندسازی مدرسه و برنامه ریزی و تعامل برای رفع آنها .
  • برنامه ریزی برای برگزاری کلاس های آموزشی رایانه معلمین و دانش آموزان .
  • ارتباط مستمر با اولیای دانش آموزان و تعامل با آنها در خصوص امور آموزشی و تربیتی دانش آموزان به صورت الکترونیکی ( نقشه راه مدارس هوشمند ، ۱۳۸۸ : ۸۴ ) .

 

 

 

۲-۲-۲۱-۲ ) شرح وظایف کارشناسان فناوری اطلاعات در مدرسه هوشمند

  • پشتیبانی ، شناسایی و رفع عیب، بروز رسانی و نصب و استقرار سخت افزاری و نرم افزاری مدارس هوشمند .
  • راه اندازی ، تنظیم و مدیریت شبکه محلی در مدارس هوشمند  .
  • تنظیم ، برقراری ارتباط و مدیریت دسترسی مدارس هوشمند به اینترنت .
  • تنظیم سیاست های امنیتی در مدرسه هوشمند براساس دستورالعمل ها و سیاست های سازمان ، منطقه و مدرسه و مدیریت امنیت اطلاعات در سطح مدرسه با بهره گرفتن از مکانیزم های کنترل دسترسی ، محافظت از منابع اطلاعاتی مدرسه، نصب و بروز رسانی آنتی ویروس .
  • مدیریت کاربران در سطح مدرسه با استقرار سیستم مدیریت کاربران و تنظیم سیاست های بهره گیری از منابع اطلاعاتی مدرسه .
  • آموزش و رفع اشکال معلمین و دانش آموزان .
  • تنظیم ، راه اندازی و پشتیبانی سرور اصلی مدرسه .
  • نظارت بر فرآیند پشتیبان گیری مستمر از منابع اطلاعاتی مدرسه .
  • نگهداری پورتال مدرسه و به روزرسانی آن در صورت نیاز .
  • برقراری ارتباط با پیمانکاران و مشاورین و ارائه درخواست های مدرسه .
  • پایان نامه ها

  • ارتباط با کارشناسان فناوری اطلاعات مناطق و هماهنگی فنی و عملیاتی با آنها .
  • تسلط به نرم افزارهای گرافیک رایانه ای و تولید اجزای گرافیکی برای استفاده در پورتال مدرسه و محتوای الکترونیکی ( نقشه راه مدارس هوشمند ، ۱۳۸۸ : ۸۵ ) .

دانلود مقالات : نقش فاوا در سنجش و ارزیابی

۲-۲-۱۱-۴ ) نقش فاوا در سنجش و ارزیابی

از ابزارهای فاوا می توان به منظور سنجش و ارزیابی یادگیری های آموزشگاهی دانش آموزان و مهارت های آنان در به کارگیری و استفاده ی صحیح از این فناوری استفاده کرد . این ارزیابی که در شکل  ۲-۵  نشان داده شده است به دو صورت انجام می پذیرد .

 

شکل ۲-۵ ) نقش فاوا در ارزیابی یادگیری

ارزیابی یادگیری

ارزیابی یادگیری آموزشگاهی

ارزیابی مهارتهای کاربری فاوا

 

 

 

 

 

ارزیابی یادگیری های آموزشگاهی ( یادگیری دروس )  : می توان با شیوه های مبتنی بر فاوا هم به ارزیابی تکوینی یادگیرندگان و هم به ارزیابی تراکمی آنها پرداخت. در ارزیابی تکوینی مراحل یادگیری و تکوین آن مورد سنجش و آزمون قرار می گیرد ، به گونه ای که اگر یادگیرنده نتواند نمره لازم را در یکی از مراحل قبلی یادگیری به دست آورد ، ادامه آموزش و یادگیری امکان پذیر نیست و یادگیرنده مجبور است دوباره به مراحل قبل باز گردد و از طریق بازآموزی ، پاسخ صحیح سؤالات را پیدا نماید و با کسب نمره ی لازم ، به قسمت های بعدی دست یابد .

در ارزیابی تراکمی نیز حد نصابی در نظر گرفته می شود که یادگیرنده در صورت کسب آن نمره می تواند نسبت به انتخاب دروس دیگر اقدام نماید . چنین ارزیابی هایی در نظام های دانشگاهی آموزش مجازی و از راه دور به صورت برخط و یا برون خط مانند ارسال سوالات به آدرس پست الکترونیکی فرد مرسوم و معمول است.

خود ارزیابی های دانش آموزان در نظام های آموزشی مبتنی بر فاوا به عنوان جایگزین مناسبی برای ارزیابی سنتی مطرح شده است. دانش آموزان با ارزیابی از یادگیری ها و مهارت های خود و نتایج حاصل از آن گام های آموزشی و یادگیری خود را تعیین می کنند . به این ترتیب آنان اگر در یادگیری های قبلی خود نقایص و کاستی هایی را ملاحظه کردند ، آنها را برطرف نموده و سپس گام های بعدی را برای یادگیری برمی دارند . در صورتی که نقایص و کاستی ها را مورد بی توجهی قرار دهند ، یادگیری مراحل بعدی بر ایشان امکان پذیر نخواهد بود. به ویژه در یادگیری هایی که در آنها مراحل قبلی پیش نیازهای اساسی برای مراحل بعدی هستند . خود ارزیابی چندین پیامد و نتیجه ی مهم دارد. اولا بازخوردهایی که به یادگیرنده می دهد بازخوردهای حقیقی و به دور از سوگیری بوده و یادگیرنده به میزان یادگیری واقعی خود پی می برد . دوما در این نوع ارزیابی ، اضطراب یادگیرنده به حداقل ممکن می رسد ، به دلیل اینکه نتیجه ی ارزیابی هر چه باشد برای وی کاملا محرمانه و به دور از واکنش فرد دیگری به نام ارزیابگر است. سوما خود ارزیابی و پی بردن به نواقص و کاستی ها نه تنها انگیزه فرد را برای اصلاح نواقص از بین نمی برد ، بلکه به عکس ایجاد انگیزه می کند . از این رو کامپیوترها به دلیل اینکه در مقابل نتایج خودارزیابی یادگیرندگان هیچ واکنش مننی نشان نمی دهند و بازخوردهای آن اصولا از نوع آگاه سازی و یا از نوع راهنمایی است ، ابزار مفیدی برای ارزیابی محسوب می شوند .

ارزیابی مهارت های فاوا : هیپ و همکاران ( ۲۰۰۴ ) سه نوع مختلف از مهارت های فاوا که باید در برنامه های توسعه ی آن در آموزش و پرورش مورد ارزیابی قرار گیرند را به شرح زیر متمایز کرده است :

  1. نوع اول از مهارت های فاوا ، مهارت هایی هستند که هدف اساسی آنها تسلط در استفاده از نرم افزارهاست.
  2. نوع دوم به مجموعه ای از توانایی ها و شایستگی هایی اطلاق می شود که دانش آموزان می توانند هنگام به کارگیری و استفاده از نرم افزار در خود ایجاد کنند .
  3. در نهایت نوع سوم مهارت های پیشرفته فاوا از قبیل برنامه سازی ، طراحی سیستم و غیره است که اساسا در مدارس حرفه ای و تخصصی آموزش داده می شوند .

پایان نامه تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

۲-۲-۱۱-۵ ) نقش فاوا در بهبود و ارتقای مهارت های تفکر

با بهره گرفتن از فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی می توان دانش آموزان و معلمان را یاری داد تا مهارت های فکر کردن را فرا گرفته و آن را ارتقا دهد . انواع و یا شکل های مختلف تفکر و ارتقای مهارت های مربوط به آن با بهره گرفتن از ابزارهای فاوا را می توان به شرح مندرج در شکل ۲-۶  دسته بندی کرد:

شکل ۲-۶ ) نقش فاوا در ارتقای مهارتهای تفکر

ارتقا مهارت های تفکر

تفکر انتقادی

تفکر ارزیاب

تفکر خلاق

 

 

 

 

 

تفکر انتقادی : تفکر انتقادی شیوه ای از تفکر در مورد هر چیز ، محتوا یا مساله ای است که در آن فرد کیفیت تفکر خود را به وسیله ی تحلیل ماهرانه ، ارزیابی و بازسازی آن بهبود ارتقا می بخشد .

فرایند منظم ذهن در تفکر ، تحلیل ، ترکیب  و ارزیابی فعالانه  و ماهرانه ی اطلاعات گردآوری شده از طریق مشاهده ، تجربه ، تامل و استدلال ، که به عنوان راهنمای عمل و اعتقاد فرد محسوب می شود را تفکر انتقادی می نامند ( اسکریون و پال ، ۲۰۰۴ ) .

فاوا به دلیل آنکه فرصت هایی برای دسترسی به حجم وسیعی از اطلاعات از منابع متعدد برای دانش آموزان فراهم می آورد و آنان را در شرایطی قرار می دهد که به مقابله اطلاعات به دست آمده بپردازند و صحت و سقم آنها را مورد ارزیابی قرار دهند ، موجب ارتقای تفکر انتقادی می گردد . بر طبق نظر الیاس ( ۲۰۰۵ ) ترویج و پیشرفت تفکر انتقادی یکی از الزامات اساسی و مهم یک جامعه ی دموکراتیک و باز است تا با بهره گرفتن از آن دانش آموزان به منابع مختلف اطلاعاتی دست یافته و علاوه بر کتاب و جزوات درسی و یا مباحثی که در کلاس از طرف معلم مطرح می شوند سایر دیدگاه ها و آرا را مورد مطالعه، تحلیل، ترکیب، ارزیابی و تامل قرار دهند . در این صورت است که کتاب درسی برخلاف روش های سنتی، یگانه محتوای آموزشی محسوب نمی گردد و معلم نیز به جای انتقال دادن اطلاعات به دانش آموزان در نقش یک کمک کننده به آنها در ساختن دانش شان ظاهر می شود .

تفکرخلاق :  تفکر خلاق یا مولد نوعی از تفکر است که ایجاد بینش های جدید ، رویکردهای نو ، چشم اندازهای تازه، راه های جدید و یکپارچه فهمیدن و ادراک را موجب می شود . در فرایند خلاقیت غلبه با تفکر واگرا در مقابل تفکر همگراست. تفکر واگرا ویژگی مهم خلاقیت و آفرینندگی است . در تفکر همگرا نتیجه ی تفکر از قبل معلوم است، یعنی همیشه یک جواب درست یا غلط وجود دارد ، اما در تفکر واگرا جواب قطعی وجود ندارد و تعدادی جواب احتمالی ممکن است موجود باشند که از نظر منطقی هر یک از آنها درست است ( سیف، ۱۳۸۰ : ۱۷۹ ) . فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی این امکان را به وجود آورده اند تا دانش آموزان و سایر افراد بتوانند تفکر واگرای خود را به کار گرفته و یا پرورش دهند و انعطاف پذیری آن را افزایش دهند. به عنوان مثال برنامه های مختلف کامپیوتری از قابلیت های بسیار زیادی برای طراحی و ارائه ی ایده های جدید برخوردار می باشند . خصوصیات و قابلیت های فراوان فاوا فرصت های بسیار زیادی را برای پرورش تفکر خلاق دانش آموزان در تمام مقاطع سنی و تحصیلی فراهم  آورده است .

طراحی و تولید نرم افزار های گوناگون و ارائه ی ویرایش های پیشرفته و تغییر یافته ی آنها با امتحانات بیشتر و متفاوت، حامل تفکرات خلاقی است که در بستر فاوا پدید آمده است . به گونه ای که تولید و ساخت این برنامه ها یکی از سودآورترین فعالیت های اقتصادی کشوری مانند هندوستان شده است.

دانش آموزان می توانند با بهره گرفتن از نرم افزار های مختلف کامپیوتری که در آنها امکان تغییر، ویرایش، آفرینش  و ارائه ی ایده های مربوط به خودشان است، خلاقیت خود را پرورش داده و فرصت یابند تا تخیلات و تصاویر ذهنی خود را بازنمایی کنند. استفاده از نرم افزار های ساده ای از قبیل واژه پردازها، نرم افزار های ترسیمی و نرم افزارهای مشابه دیگر باعث می شوند که کاربر ذهن و در واقع تفکر واگرای خود را به جریان انداخته و بدون واهمه و نگرانی از وارد آوردن خسارت ها و زیان های جبران ناپذیر، به فعالیت ذهنی خود تحقق بخشیده و با بهره گرفتن از فناوری های ارتباطی مانند وب لاگ ها، آفرینش ذهن خود را در اختیار دیگران قرار دهد.

کاربرد فاوا در پرورش تصورات ذهنی دانش آموزان با ارائه ی نمونه هایی به شرح زیر می باشد:

پایان نامه ها

  • پرورش تصورات ذهنی در شبیه سازی موقعیت های واقعی و خیالی مانند بازی های ماجراجویانه .
  • پرورش تصورات ذهنی و استفاده از چندرسانه ای .

به طور کلی یکی از مهمترین اهداف تلفیق فاوا در آموزش و پرورش توسعه ی تفکر خلاق است. به عنوان مثال گسترش تفکر خلاق به عنوان یکی از اهداف طرح جامع توسعه ی فناوری اطلاعات در آموزش و پرورش سنگاپور در نظر گرفته شده است ( جلالی و عباسی، ۱۳۸۳ : ۲۲ ) .

 

۲-۲-۱۲ ) صلاحیت های مورد نیاز معلمان در فرایند یاددهی یادگیری مبتنی بر فاوا

کلید تلفیق فاوا در آموزش، صلاحیت های فاوا معلم و تجربیات اوست. مهارت معلم در آموزش سبب تلفیق فاوا با فرایند یاددهی- یادگیری می شود. بسیاری از نوآوری ها در آموزش به صلاحیت حرفه ای معلم وابسته اند. تلاش در جهت بهبود و اصلاح آموزش به وسیله ی فاوا ، نیازمند فهم و درک روشن از نقش معلم در آموزش است . در این راستا ، بسیاری از کشورها گام های اساسی در زمینه ی دانش ، مهارت ، نگرش ، و بهبود و توسعه ی آموزش معلمان برداشته اند. در ادامه به برخی از صلاحیت های مورد نیاز معلمان در زمینه بکار گیری فاوا در کلاس های درسی می پردازیم .

[۱] HEPP

[۲] SCRIVEN and MICHAEL

[۳] ELIAS

فایل پژوهشی : نقش فاوا در انگیزش یادگیری  

پایان نامه تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

۲-۲-۱۱-۲ ) نقش فاوا در انگیزش یادگیری  

ابزارهای فاوا و به کارگیری آن توسط دانش آموزان نقش مهمی در افزایش انگیزه آنان برای یادگیری و فعالیت های مربوط به آن دارد . فاوا از قابلیت انعطاف بالایی در برآورده ساختن نیازهای مختلف دانش آموزان برخوردار است. فاوا برای ارائه و یا نمایش اطلاعات به روش های جدیدی که به درک سریعتر دانش آموزان منجر می گردد ، استفاده می شود . همچنین به دانش آموزان اعتماد به نفس بیشتری می دهد تا بتوانند خود را در فرایند یادگیری درگیر سازند ( مورفی و گرین وود ، ۱۹۹۸ ) . نقش فاوا در ایجاد انگیزه یادگیری در دانش آموزان در شکل ۲-۳ نشان داده شده است .

 

شکل ۲-۳ )  نقش های انگیزشی فاوا در فرایند یاددهی – یادگیری

نقشهای انگیزشی فاوا

تنوع

یاددهی- یادگیری اطلاعات

افزایش علاقه

به یادگیری

پایان نامه ها

فعال سازی یادگیرنده در امر یادگیری

 

 

 

 

 

 

بسیاری از یافته ها نشان داده اند که فاوا با ایجاد تنوع ، علاقه ی دانش آموزان را افزایش می دهد، آنها را در یادگیری درگیر می سازد ، توجه و لذت از یادگیری را حفظ کرده و راه های جدیدی برای ارائه ی ایده های مشکل باز می کند ( ممتاز ، ۲۰۰۰ ) . شبکه ی اینترنت به دلیل اینکه رسانه ای بسیارغنی است و امکان تعامل با سایر افراد و مشارکت در رویداد های دنیای واقعی را فراهم می سازد ، نسبت به سایر فناوری ها انگیزش بیشتری را به وجود می آورد ( تینیو ، ۲۰۰۲ ) .

همان طور که در شکل ۲-۳ مشاهده می گردد ، ابزارهای فاوا به سه صورت می توانند نقش انگیزش خود را ایفا نمایند : ۱- دانش آموزان را در فرایند یادگیری درگیر می سازند . ۲- علایق دانش آموزان را بر می انگیزند و ۳- با ایجاد تنوع و چندگونگی در ارائه محتوا ( از قبیل متن، صوت، تصویر، فیلم و شبیه سازی محیط یادگیری )  امر یادگیری را لذت بخش و غیرخسته کننده می نمایند  .

 

۲-۲-۱۱-۳ ) نقش فاوا در یادگیری شاگرد محور

فاوا به دلیل برخورداری از قابلیت های بالا در دستیابی به اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها و ایجاد ساخت های جدیدی از دانش و اطلاعات ، فرصتی را ایجاد می کنند تا یادگیرندگان بتوانند نقش محوری خود را در یادگیری ایفا نمایند . با توجه به نقش فاوا در یادگیری شاگرد محور، مطابق شکل زیر ، مهمترین روش های یادگیری مبتنی بر فعالیت شاگرد ( یادگیری شاگرد محور) به شرح زیر است:

 

شکل ۲-۴ )  نقش های فاوا در یادگیری شاگرد محور در فرایند یاددهی – یادگیری

فاوا و یادگیری شاگرد محور

یادگیری مشارکتی

یادگیری مستقل

یادگیری

ارزیاب

یادگیری

یکپارچه

یادگیری

حل مساله

یادگیری خلاق

 

 

 

 

 

 

یادگیری مشارکتی : اعتقاد بر این است که یادگیری یک فرایند اجتماعی است و فعالیت های یادگیری برای رسیدن به مرحله تولید اندیشه و اطلاعات حیاتی است. مطالعه ی پیاژه در مورد مراحل تحول شناخت در کودکان و نوجوانان نشان داده است که بیشتر آموخته ها و یادگیری های آنها حاصل تعامل با دیگران است ( آقازاده ، ۱۳۸۴ ) . فاوا تعامل و همکاری میان دانش آموزان ، معلمان و متخصصان را هر کجا که باشند امکان پذیر ساخته و از آن حمایت می کند . کار گروهی ، تشکیل گروه های متجانس و نامتجانس و پشتیبانی اعضای گروه از یکدیگر از ویژگی های مهم یاد گیری مشارکتی است. فاوا فرصت هایی را فراهم می آورد تا یادگیرندگان با افراد و فرهنگ های مختلف ارتباط برقرار نموده و به صورت گروهی و در سطحی گسترده با آنان همکاری نمایند.

یادگیری مستقل و خودگردان : یکی از انگیزه های اولیه تلفیق فاوا در آموزش این است که یادگیری مستقل را در دانش آموزان ایجاد می کند تا از این طریق دانش خود را ساخته و خود را در اعمال شناختی درگیر نمایند ،  چیزی که انجام آن در یک کلاس درس و به روش سنتی غیرممکن باشد ( لایم و چای[۴] ، ۲۰۰۳ ) .

بنا به تعریف لیتل[۵] ( ۱۹۹۴ ) خود گردانی یک ظرفیت ، یا توان بالقوه حاصل از اندیشه مستقل ، تفکر انتقادی ، تصمیم گیری و عمل مستقل است . ظرفیت خودگردانی هم در فرایند یادگیری و هم در انتقال یادگیری به یک زمینه ی گسترده تر مورد استفاده قرار می گیرد.

در یک محیط یادگیری مبتنی بر فاوا ، دانش آموزان در فرایندهای یادگیری به صورت مستقل عمل می نمایند و بر میزان یادگیری و مراحل آن کنترل دارند . بنابراین برای قضاوت در مورد پیشرفت خود ، بازبینی نیازهای یادگیری و ساختن دانش خود بر اساس اطلاعات موجود ، در موقعیت بهتری قرار می گیرند ( تیلور[۶]، ۱۹۹۶ ) .

یادگیری به روش حل مساله : یادگیری به روش حل مساله از مصادیق یادگیری فعال است که در آن مسائل زندگی واقعی ، مورد بررسی و پژوهش قرار می گیرد ، دانش آموزان در گروه های کوچک با یکدیگر همکاری می کنند و معمولا با کمک گرفتن از یک راهنما و دسترسی به سایر منابع به تعریف و تببین مساله ، شناسایی نیازمندی های لازم به منظور شناخت مساله ، مطالعه و بررسی مساله به طور انفرادی و به کارگیری بینش های جدید و ادراکات حاصل به منظور شناسایی مجدد مساله می پردازد .

در یادگیری حل مساله هدف این است که دانش آموزان از طریق طی مراحل متوالی ، دانش و مهارت های لازم برای یادگیری فعالانه را به دست آورند. فاوا زمینه ای را فراهم می آورد که از طریق آن دانش آموزان می تواند به جست وجو و تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته و ساخت جدیدی از آن ایجاد نماید. بنابراین یادگیرندگان از طریق تجربه و فعالیت به یادگیری می پردازند و با درگیر ساختن خود با مسائل زندگی واقعی ، از انتزاعی و یا ذهنی بودن یادگیری می کاهند ( تینیو[۷]، ۲۰۰۲ ) . در این روش برخلاف حفظ کردن طوطی وار یا حافظه ی عادتی، به کمک ابزارهای فاوا میزان فعالیت و درگیر شدن یادگیرنده در فرایند یادگیری افزایش می یابد ، نوع فعالیت ها را یادگیرندگان مشخص می کنند، گروه های کاری کوچک تشکیل می شوند ، فعالیت های بسیار گوناگون و متفاوتی صورت گرفته و گام های عمل را یادگیرندگان تعیین می کنند .

یادگیری کلی و یکپارچه :  یادگیری یکپارچه نوعی از یادگیری است که در آن موضوعات به طور مجزا و بدون ارتباط با هم درنظر گرفته نمی شود . همچنین هیچ جدایی و تمایزی میان نظر و عمل وجود ندارد ، بلکه بر عکس ، موضوعات با یکدیگر مرتبط شده و در یک کل یکپارچه و به صورت موضوع واحد ادراک می شوند . اساس این نوع یادگیری به دیدگاه مکتب آلمانی گشتالت بر می گردد که در آن یادگیری عبارت است از : « بینش حاصل از درک موقعیت به عنوان یک کل یکپارچه ، که آن هم از طریق کشف روابط میان اجزای تشکیل دهنده موقعیت یادگیری حاصل می شود » ( سیف ، ۱۳۸۰ : ۲۶۰ ) .

یادگیری به کمک فاوا، یک رویکرد موضوعی و یکپارچه نسبت به فرایند یاددهی- یادگیری ایجاد می کند که در آن جدایی تصنعی بین موضوعات مختلف و بین نظر و عمل که در کلاس های درس سنتی وجود دارد ، از میان برداشته می شود ( تینیو، ۲۰۰۲ ) . بنابراین تلفیق نظر و عمل ، وجود ارتباط بین موضوعات مختلف و موضوعی شدن یادگیری با بهره گرفتن از ابزارهای فاوا ، مقدمات ایجاد نوعی از یادگیری کلی و یکپارچه را به وجود می آورد که حاصل آن ادراک و یا بینش تازه ای از موضوع یادگیری خواهد بود . آن نوع یادگیری که پیروان مکتب یادگیری شناختی گشتالت آن را درست نقطه مقابل یادگیری های طوطی وار و مبتنی بر حافظه می دانند . به کمک ابزارهای فاوا این تلفیق و یکپارچگی را می توان ایجاد کرد و زمینه های ادراکات کلی و یکپارچه را فراهم آورد .

یادگیری خلاق :  یادگیری به کمک فاوا زمینه ای را به وجود می آورد که در آن می توان اطلاعات موجود را دستکاری کرد و یا تغییر داد . یادگیری در این روش، تولید محصولات جدید است نه باز گرداندن اطلاعات دریافت شده و بدون تغییر . در این نوع یادگیری راه حل های جدیدی برای مسائل پیدا شده و یادگیری از نوع مولد خواهد بود .

یکی از نکاتی که در سیاست گذاری و تدوین برنامه درسی در عصر اطلاعات و جهانی شدن باید مورد توجه متخصصان قرار گیرد پرورش خیال ورزی یا خلاقیت است . در واقع تعلیم و تربیت باید در کنار انتقال اطلاعات به سازماندهی متفاوت اطلاعات و بلکه بالاتر از آن به ابدع ویژگی های نوین در مورد اطلاعات موجود روی آورد . ( باقری ، ۱۳۸۳ ) . آموزش بر پایه فناوری اطلاعات ، این امکان را به دانش آموزان می دهد که به صورتی فعال و نوآورانه بیندیشند و از این ایده ها به صورت مشترک استفاده کنند ( جلالی و عباسی، ۱۳۸۳ : ۲۲ ) .

یادگیری ارزیابانه : یادگیری به کمک فاوا دارای ویژگی شاگرد محوری و از نوع تشخیصی است . برخلاف فناوری های آموزشی غیر پویا از قبیل متون چاپی ، یادگیری مبتنی بر فاوا مسیرهای بسیار متفاوتی برای یادگیری و نقد دانش فراروی یادگیرنده می گذارد . فاوا به یادگیرندگان فرصت می دهد تا بیشتر از آنکه صرفا گوش دهنده و به یادآورنده ی درس ها باشند به جست وجو و اکتشاف بپردازند (تینیو ، ۲۰۰۲ ) . برنامه درسی باید بیش از گذشته به تقویت قابلیت های تفکر همچون تفکر نقاد اهتمام بورزد . ضرورت نگاه نقادی به اطلاعات و ممانعت از اینکه اطلاعات موجود در منابع الکترونیکی بدون چون و چرا پذیرفته شوند و جدی بودن این خطر که همه ی منابع اینترنتی قابل اعتماد و دارای اعتبار تلقی شوند ، از جمله دلایل توجه به این نکته است ( مهر محمدی، ۱۳۸۳ : ۱۷۴ ) .

دانش آموزان باید یاد بگیرند تا به کمک فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی با دسترسی به منابع و اطلاعات متعدد در یک موضوع خاص به ارزیابی و غربال اطلاعات موجود پرداخته و صحت و سقم آنها را بسنجند و فرضیات را از حقایق مسلم متمایز سازند .

[۱] MURPHY & GRENVWOOD

[۲] MUMTAZ

[۳] TINIO

[۴] LIM & CHAI

[۵] Little

[۶] TAYLOR

[۷] TINIO

دانلود پایان نامه در مورد  یادگیری الکترونیکی یا آموزش الکترونیکی

۲-۲-۹ ) یادگیری الکترونیکی یا آموزش الکترونیکی

نظام های تربیتی در پذیرش مفهومی به نام یادگیری یا آموزش الکترونیکی ، به عنوان رویکردی جایگزین برای انتقال دانش ،  مهارت و ارزش به طالبان آن هنوز در تردید و دودلی هستند . زیرا این نظام ها متکی به منابع مالی و انسانی سنتی خود هستند که تا حدودی تضمین شده در اختیارشان قرار می گیرد. اما اگر آنها نیز، مانند نظام های اقتصادی، دچار نوسانات رکود و کاهش منابع و رقابت سخت بودند، شاید خیلی زودتر به استفاده از رویکردهای جدیدی مانند فناوری اطلاعات راغب می شدند. امروزه تجارت، که در دنیای بر تحول کنونی به سرعت به سمت جهانی شان پیش می رود ، برای تامین و تربیت نیروی انسانی ماهر و آموزش دیده مورد نیاز خود، ترک رویکردهای سنتی گفته و به سوی رویکردهای جدید میل کرده اند . از آغاز دهه ی پایانی قرن بیستم، میلیاردها دلار برای تحقیقات و گسترش آموزش الکترونیکی ، به صورت همزمان یا ناهمزمان ، سرمایه گذاری شده تا بتواند دانش و مهارت مورد نیاز دنیای تحول یابندهی تجارت را در سریعترین زمان ممکن، با کیفیت مطلوب و قیمت های قابل قبول از طریق شاهراه های الکترونیکی، در دسترس جویندگان این دانش و مهارت ها، بدون توجه به موقعیت جغرافیایی آنان قرار دهد .

آموزش یا یادگیری الکترونیکی چیست که اهل تجارت – که معمولا اهل سود هم هستند – سرمایه گذاری میلیاردی برای آن می کنند؟ اگر این رویکرد چنین ارزشمند و مقرون به صرفه است چرا نهادهای آموزشی از آن بهره نگیرند ؟

به طور کلی می توان گفت که آموزش الکترونیکی عبارت است از کاربرد فناوری اطلاعات و استفاده از رایانه های چندرسانه ای ، ابزارهای الکترونیکی و دیجیتالی برای طراحی یا انتخاب مواد آموزشی و مدیریت فرایند یاددهی – یاد گیری (آموزش) که به صورت شبکه ای از یاد دهندگان ،  یاد گیرندگان ، کارشناسان و طراحان آموزشی و فن سالاران رایانه ( سخت افزار و نرم افزار) سازماندهی شده اند. یعنی فناوری ، در یادگیری الکترونیکی ، برخلاف آموزش از راه دور، نه به عنوان پل ارتباطی، بلکه به عنوان عامل اصلی انتقال دانش و مهارت وارد فرایند آموزش می شود. به عبارت روشنتر یادگیری الکترونیکی لزوما به معنی استفاده از منابع دیجیتالی و فناوری های مربوط به آن برای سهولت بخشیدن به فرایند تدریس نیست، بلکه به دست دادن تجربه ی یادگیری شخصی و جدیدی است تا یاد گیرنده بتواند ، با گام های آهسته ، به توانمندی های بالقوه خود پی ببرد و آنها را فعلیت ببخشد . این کار با توسعه ی انقلابی فناوری الکترونیکی و گسترش شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی میسر شده است. ویژگی های مهم این نوع آموزش عبارت اند از:

  1. محتوای آن پویا و روزآمد است و دسترس به صورت برخط  برای همه امکان پذیر است.
  2. دارای زمان واقعی و بدون محدودیت زمانی است.
  3. فرایند یاددهی- یادگیری در آن مشارکتی است.
  4. محیط یادگیری متعلق به همه ی مشارکت کنندن است و هر یادگیرنده فعالیت مورد نظر خود را در زمان و مکان انتخابی خودش انجام می دهد.
  5. جامع و فراگیر است ؛ زیرا منابع زیادی را فراهم می کند تا یادگیرندگان را برای انتخاب بهترین محتوا و مطلوبترین مدل آموزشی متناسب با واقعیت خود توانمند سازد.

با توجه به آنچه گفته شد این نوع آموزش نباید با آموزش باز و از راه دور، به ویژه با دانشگاه الکترونیکی یا دانشگاه مجازی اشتباه شود. در طی دو دهه گذشته جهانیان پی بردند که محور توسعه یافتگی و پیشرفت اقتصادی کشورها نه قدرت صنعتی بلکه قدرت اطلاعاتی است و قدرت اطلاعاتی نیز بستگی زیادی به ایجاد جامعه ی آگاه یا مطلع دارد ؛ از این رو ، آموزش الکترونیکی را موثرترین راه برای این کار تشخیص دادند تا با تدوین برنامه های آموزشی مناسب به ایجاد جامعه ی یادگیرنده به عنوان زیرینای جامعه ی آگاه اقدام کنند . روشن است که اقدام به چنین کاری با روش های سنتی امکان پذیر نیست. علاوه بر این ، تغذیه ی اطلاعاتی چنین جامعه ای نیاز به تولید مداوم اطلاعات و دانش و انتقال آن با توسل به رویکردهای آموزش مداوم و مادام العمر دارد. این کار مستلزم ارتباط دائمی یادگیرنده با مراکز آموزشی است ؛ در صورتی که ارتباط میان یادگیرنده با موسسه ی آموزشی یا معلم ، چه در نظام سنتی و چه در آموزش باز و از راه دور، پس از دوره آموزشی قطع می شود؛ اما در آموزش و یادگیری الکترونیکی این ارتباط ، لااقل به لحاظ نظری و در صورت تمایل یادگیرنده به تداوم یاد گیری، قطع نمی شود و با روزآمد شدن محتوای دروس و مواد آموزشی، یادگیرنده نیز می تواند آموخته های خود را روزآمد کند. یعنی آموزش الکترونیکی انتقال دانش را، در هر زمان و در هر مکانی که یادگیرنده به ابزارهای استفاده از آن دسترسی و با شیوه های کاربری آنها آشنایی دارد، صرف نظر از نوع و سطح دانش فراهم می سازد . یادگیرندگان، با بهره گرفتن از این رویکرد، دارای چنان قدرتی برای آموختن می شوند که احساس می کنند می توانند دیدگاه ها، ایده ها و افکار خود را با افراد دیگری در سراسر دنیا مبادله کنند و در تجارب آنان سهیم شوند. یعنی هم یاد بگیرند و هم یاد بدهند. مهمترین ویژگی آموزش و یادگیری الکترونیکی ارائه محتوای درسی از طریق شبکه ی جهانی اینترنت و تار جهان گستر می باشد ؛ از این رو، گاهی به آن آموزشی اینترنتی یا آموزش تحت وب هم می گویند .

البته وقتی سخن از یادگیری اکترونیکی در کشورهای در حال توسعه پیش می آید ، بحث مهمتری در ذهن شکل می گیرد : اول اینکه، چگونه زیر ساخت های فناوری آن باید فراهم شود ؛ دوم اینکه ، مخاطبان آن کدام یک از گروه های اجتماعی باشند . پاسخ این دو سوال مهم آسانی نیست. ولی دیدگاه اصلی این است که فراهم کردن زیر ساخت های فاوا ، بسیار آسانتر از ساختن فضاهای آموزشی و کلاس های درسی سنتی است. همین طور در مورد یافتن مخاطب نیز چنین می باشد ؛ زیرا اگر به نیازهای اساسی آموزشی جامعه توجه داشته باشیم، مخاطبان، از گروه های مختلف اجتماعی ، به خودی خود، سراغ این نوع آموزش خواهند آمد. به عبارت دیگر ، اگر تصدیق کنیم که گسترش ظرفیت تعلیم و تربیت در سطوح مختلف، رسمی یا غیر رسمی، از ضرورت های اولیه ی وارد شدن به عرضه های تولید دانش و اقتصاد جهانی دانش محور جدید می باشد ، آموزش الکترونیکی هم باید، به عنوان یک بخشی مهم از توسعه ی مقدماتی، یک رسانه ی جایگزین برای ساختن ظرفیت های جدید آموزشی، یک مفهوم قابل درک مردم سالارانه برای توزیع عادلانه امکانات و فرصت های آموزشی و صاحب اختیار ساختن مردم در انتخاب مواد، روش، زمان و مکان یادگیری مورد توجه قرار گیرد ( ابراهیم زاده ، ۱۳۸۵ : ۶ و۷ ) .

[۱] Online

[۲] World Wide Web

پایان نامه تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

پایان نامه ها